Akîde · Kaynak tercümesi
On beş yaşındaki bir gencin sorusu — Fetva no. 431776
Bir gencin “Allah nerede?” sorusuna verilen cevap: sorunun caiz oluşu, câriye hadisi ve Mülk 16–17. Tam tercüme.
İslamWeb sitesinde 2021’de yayımlanan fetva, meseleyi bir gencin diliyle sorar. Tercümesi:
Soru
“Allah sizi iki dünyada da sevindirsin, bu güzel site için teşekkür ederim; her Müslüman ondan faydalanıyor. Ben on beş yaşında bir gencim, dinimi ve akîdemi öğrenmeyi seviyorum. Araştırdım; aklıma her zaman takılan soru şuydu: Allah nerede? Cevabı araştırdım; cevap, Allah’ın gökte, arşının üzerinde olduğu. Fakat bazı fırkalar, bu sorunun sorulmasının caiz olmadığını söylüyor: ‘Allah’ın mekânı ve zamanı yoktur, Allah’a cihet ispat edilemez, böyle dersen Allah’ı mekâna hapsetmiş olursun, mekân da Allah’ın yarattığıdır’ gibi sözler söylüyorlar. Bu sözler yüzünden şüphelerim ve vesveselerim oluştu; hangisi doğru bilemez oldum. Küfre düştüğümden ya da tecsîm (Allah’ı cisim sayma) veya teşbîh (O’nu mahlûkata benzetme) söylediğimden korkuyorum. Çözüm nedir?”
Cevap
Hamd Allah’a, salât ve selâm Resûlullah’a, onun âline ve ashâbına olsun. Sonra:
Allah’tan, seni doğruya yöneltmesini ve sevdiği ve razı olduğu şeye muvaffak kılmasını dileriz.
Ey soru sahibi oğlumuz, yazdıklarında küfürden şüphe etmeyi gerektiren bir şey yoktur — Allah korusun! Olsa olsa, doğruyu bulmak ve hatadan sakınmak için araştırma ve sorma vardır. Araştırmanda ve sorunun cevabında isabet edersen hamd Allah’a; cevap veren yanılırsa vebal onadır, sorusuyla yalnızca hakkı öğrenmeyi amaçlayan soru sahibine değil. Nitekim Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: “İlmi olmadan fetva verenin vebalı, fetva verdiği kişi üzerinedir.”3
el-Kârî, Mirkâtü’l-mefâtîh’te bunu şöyle açıklar: “Yani bir cahil, bir âlime bir mesele sorar; âlim ona bâtıl bir cevap verir; soran da onunla amel eder ve bâtıl olduğunu bilmezse, ictihadında kusur etmişse vebal fetva verendedir.” Şevkânî de Neylü’l-evtâr’da: “Anlamı şudur: Kitap, Sünnet ve istidlâlden sabit olmaksızın fetva verenin vebalı, doğru olmayan fetvayı verendedir, taklit eden soru sahibinde değil.”
“Allah nerede?” sorusuna gelince: Doğru olan, bu sorunun yasaklanmamasıdır. Cevabı da şudur: Allah göktedir; yani mutlak yücelik anlamında.
Bu soru nasıl yasaklanır ki, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Muâviye b. Hakem es-Sülemî’nin câriyesine sormuş, o “Gökte” demiş, Peygamber de “Onu azat et; çünkü o mümindir” buyurmuştur. Bu, Müslim’in Sahih’inde yer alır.
Bu, Allah’ın kitabında açıkça gelen âyetlerle birliktedir; meselâ: “Gökte olanın sizi yere batırmayacağından emin mi oldunuz? Bir de bakarsınız ki yeryüzü çalkalanıp duruyor. Yoksa gökte olanın üzerinize taş yağdırmayacağından emin mi oldunuz? Uyarımın nasıl olduğunu yakında öğreneceksiniz.” (Mülk 16–17)
Bu konuda 1360, 6707, 119095 ve 151969 numaralı fetvalara bakabilirsin. Sonra sana vesveselerden yüz çevirmeni, senin yaşın için akîdede güvenilir kitapları okumakla yetinmeni tavsiye ederiz: Akîdetü’t-Tahâviyye ve el-Vâsıtıyye şerhleri gibi. Allah en iyi bilir.3
Asıl metin: islamweb.net · Fetva 431776